Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, TBMM Genel Kurulu’nda yaptığı bilgilendirme konuşmasında sermaye piyasasındaki sorunlu fonlara yönelik adli ve idari süreçlerle tasfiye takvimini paylaştı.

Yatırımcılara yapılacak ödemelerin kaynağına ilişkin Yılmaz, şu ifadeleri kullandı:

“Hazine’den kaynak kullanılmadan, her bir fonun kendi kaynakları ve açılmış hesaplara yatırılan kaynaklar değerlendirilerek hareket edilecektir.”

Yılmaz, serbest fonlarda devlet garantisi bulunmadığını hatırlattı. Ödemelerin fonların kendi varlıkları, haksız kazanç elde edenlerden tahsil edilecek tutarlar ve el konulan varlıkların satışından elde edilecek gelirle karşılanacağını söyledi.

ÖDEME TAKVİMİ AÇIKLANDI

Yılmaz’ın verdiği bilgiye göre tasfiyedeki 131 fonda toplam 455 bin 758 yatırımcı bulunuyor. Tera grubuna ait 6 fonun tasfiyesini İş Bankası, kalan 125 fonun tasfiyesini ise Ziraat Bankası yürütecek.

A1 Capital, Bulls ve Pardus’un olağan tasfiye süreci yarın başlayacak ve bu şirketlere ait 17 fondaki 43 bin 643 yatırımcıya perşembe günü ödeme yapılacak. Ara ödemelerde Merkezi Kayıt Kuruluşu’nun (MKK) hesaplayacağı net yatırım tutarı esas alınacak. Diğer fonlar için olağanüstü tasfiye süreci ise Meclis’teki kanun teklifinin yasalaşmasıyla başlayacak. Yılmaz, Atlas Portföy için de olağan tasfiye üzerinde çalışıldığını belirtti.

‘SİSTEMİK RİSK YOK’

Yılmaz, yaşanan gelişmelerin sermaye piyasasının geneline yayılmış bir sorun olmadığını ve finansal sistemde sistemik risk bulunmadığını vurguladı. Tasfiyedeki 131 fonun, toplam fon sayısının yüzde 4,6’sını ve toplam portföy değerinin yüzde 7,7’sini oluşturduğunu aktardı. Bu büyüklüğün hanehalkı finansal varlıklarının yüzde 2,4’üne karşılık geldiğini ifade etti.

Soruşturmanın adli boyutuna ilişkin de bilgi veren Yılmaz, fon şirketlerinin yöneticilerinin de aralarında bulunduğu 220 kişi hakkında işlem yapıldığını söyledi. Yılmaz’ın aktardığına göre 85 kişi tutuklu bulunuyor; 23 kişi hakkında yakalama kararı çıkarıldı ve 81 kişiye yurt dışı çıkış yasağı getirildi.

Soruşturma kapsamında 63 gerçek ve 12 tüzel kişinin taşınır ve taşınmazlarına el konuldu. 67 kişi ve şirketin banka, kripto ve kiralık kasa varlıklarına da el konuldu. BDDK kararıyla 3 banka ile 2 faktoring şirketi TMSF’ye devredilmişti.

NE OLMUŞTU?

Fon krizi, Pusula Portföy’ün 15 Eylül’de, Tera Portföy’ün ise 16 Eylül’de bazı fonlarında yatırımcılara yapılması gereken iade ödemelerinde temerrüde düştüğünü açıklamasıyla başladı. Borsa İstanbul’da 16 Eylül’de sert satışlar yaşandı; BIST 100 endeksi günü yüzde 5,54 düşüşle kapattı ve endekse bağlı devre kesici sistemi devreye girdi.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 17 Eylül’de A1 Capital, Atlas, Bulls, Hedef, Pardus, Pusula ve Tera portföy yönetim şirketlerine ait 131 fonun TEFAS’ta işlemlerini durdurdu ve tasfiye kararı aldı. Kararın yaklaşık 456 bin yatırımcıyı etkilediği açıklandı. Tasfiye için başlangıçta öngörülen 3 aylık süre 21 Eylül’de 6 aya uzatıldı. Tera fonlarının tasfiyesi İş Bankası’na, diğer şirketlerin fonları ise Ziraat Bankası’na verildi. SPK, 2025’in son çeyreğinden itibaren bazı fonların fiili dolaşımı düşük hisselerde olağan dışı fiyat hareketlerine yol açtığının gözlemlendiğini açıkladı.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, fonlardaki fiyat hareketlerine ve tasfiye öncesindeki yüksek tutarlı para çıkışlarına ilişkin iddialarla soruşturma başlattı. SPK, 28 Eylül’de 37 kişi hakkında suç duyurusunda bulundu. Soruşturma kapsamında eski SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül’ün de ifadesi alındı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın 7 Ekim’de TBMM’de verdiği bilgiye göre 220 kişi hakkında işlem yapıldı ve 85 kişi tutuklu bulunuyor. BDDK kararıyla 3 banka ile 2 faktoring şirketi TMSF’ye devredildi.

Fon krizinin siyasete yansıyan en dikkat çekici başlığı, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya oldu. Yeni Parti Sözcüsü Zeynel Emre, 26 Eylül’de düzenlediği basın toplantısında Kaya ve eşi İlyas Kaya’nın nisan-eylül döneminde Özata Denizcilik hisselerinden 2 milyar liraya varan kazanç elde ettiğini ve hisseleri fon krizi patlak vermeden kısa süre önce sattığını iddia etti. Kaya, iddiaların kamuoyunda tartışılmasının ardından görevinden istifa etti ve TMSF’ye iade yaptı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, Kaya ile eşini soruşturma kapsamında 7 Ekim’de ifadeye çağırdı.

Yatırımcılara yönelik ödeme sürecinde SPK, mutabakatı tamamlanan yatırımcılara 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılacağını duyurdu. Tasfiye öncesinde fonlardan yüksek kazanç elde edenlerin gönüllü iadeleri için TMSF adına hesaplar açıldı. Hükümet, ödemelerde Hazine kaynağı kullanılmayacağını açıkladı.